O różnościach poważnie lub mniej poważnie.

Poblogujmy o blogach.

Jako że sam prowadzę sieciowy dziennik, popularnie zwany blogiem, zacząłem interesować się historią tego internetowego zjawiska. Postanowiłem więc posurfować w Sieci, znaleźć garść informacji i przy ich pomocy napisać krótki artykuł traktujący o blogach. W swoich poszukiwaniach nie omieszkałem zajrzeć do danych dotyczących genezy blogów i ich początków. Poniżej znajdziecie wszystko to, co udało mi się znaleźć, przeredagować na własny język i sposób i złożyć w sensowną całość (chyba sensowną😉 )

Blog – cóż to takiego właściwie?

Blogiem (ang. web log – dziennik sieciowy) — nazywamy rodzaj strony internetowej zawierającej określoną liczbę odrębnych, samodzielnych, uporządkowanych chronologicznie wpisów, których twórcą jest właściciel bloga. Blogi umożliwiają zazwyczaj archiwizację oraz kategoryzowanie wpisów, a także komentowanie wpisów przez czytelników danego bloga. Ogół blogów traktowany jako medium komunikacyjne nosi nazwę blogosfery.

Blogi najczęściej mają charakter osobisty i służą jako internetowe pamiętniki. Takie blogi zawierają osobiste przemyślenia, uwagi, komentarze, rysunki, a nawet nagrania – przedstawiają w ten sposób światopogląd autora. Blogi mają też wiele innych zastosowań: mogą być używane jako wortale poświęcone określonej tematyce, narzędzia marketingu czy komunikacji (np. politycznej). O ile blogi osobiste mają zazwyczaj jednego autora, o tyle w innych przypadkach blog ma często wielu autorów. Używane są też jako strony internetowe; często opatruje się je aliasami, by darmowa strona internetowa wyglądała profesjonalnie.

Autorzy blogów śledzą zazwyczaj inne blogi, tworzą do nich odsyłacze i nawiązują kontakty z ich autorami, wtedy siatka blogów zaczyna działać jako większa, powiązana całość, czyli tzw. blogosfera. W przypadku blogów poświęconych specyficznej tematyce wymiana myśli między autorami może sprzyjać rozwojowi danej dziedziny wiedzy. W przypadku blogów osobistych autorzy nawiązują często stosunki towarzyskie, dlatego też możemy porównać sieć blogów z aplikacjami rodzaju social networking (sieci społecznościowe), takich jak Friendster czy polskie Grono.

Nie wszystkie blogi są oczywiście jednakowe. Ich tematykę stanowią różne zagadnienia, a ich treść odmienne materiały.. Przyjrzyjmy się więc rozmaitym rodzajom blogów. I tak na przykład wyróżniamy mikroblog (poszczególne wpisy ograniczają się zazwyczaj do jednego zdania), fotoblog (podstawową treść stanowią zdjęcia fotograficzne), wideoblog (analogicznie do wcześniejszego). Poza tymi znanymi z nazwy, pojawiają się także inne, o nazewnictwie mniej popularnym, są to kolejno: flog (blog osobisty, którego autor jest opłacany przez przedsiębiorstwo; jego celem jest ukryta reklama produktów), moblog (treść jest umieszczana za pomocą urządzenia mobilnego), roblog (treść jest dobierana bez ingerencji człowieka), czy wreszcie spam blog — który ma na celu manipulowanie wynikami wyszukań wyszukiwarek internetowych.

Pingbacki, trackbacki, blogrolle… – o co chodzi w tej blogosferze?

Wraz z rozwojem blogów i narzędzi udostępnianych tworzącym je osobom, narodziło się pojęcie blogosfery. Terminu „blogosfera” po raz pierwszy użył (w formie żartu) Brad L. Graham, 10 września 1999r. Określenie to jest wiązane ze słowem „logosphere”, który od gr. „logos” (słowo) oznacza „świat słów”, „świat dyskusji”. Jego powszechne użycie datuje się od 2002.

Blogosfera (ang. blogosphere), termin określający wszystkie blogi jako społeczność lub sieć społeczną. Wiele blogów jest połączonych między sobą, tworząc swego rodzaju „pajęczynę” powiązań. Autorzy jednych blogów czytają inne, zostawiają komentarze do wpisów innych osób, umieszczają do nich linki, odnoszą się też w treści wpisów. Tak połączone blogi wytworzyły własną kulturę. Podczas gdy blogi jako takie, pozostają wciąż formą publikacji – blogosfera jest zjawiskiem społecznym i jak inne podlegającym badaniom socjologicznym.

Jednak aby powstanie blogosfery było możliwe, potrzebne są wyżej wspomniane połączenia pomiędzy poszczególnymi stronami w Sieci. Te zaś można utworzyć wykorzystując odpowiednie narzędzia. Omówię teraz krótko najważniejsze z nich.

Pierwszym narzędziem, które nasuwa się na myśl, to oczywiście system komentarzy. Możliwość pozostawiania komentarzy to funkcja, którą oferują praktycznie wszystkie systemy blogowe. Tylko niektórzy autorzy z niej rezygnują. Komentarze można śledzić za pomocą RSS lub wyspecjalizowanych serwisów takich jak choćby co.mments.com

Inną przydatną funkcją są trackbacki. Jest to narzędzie umożliwiające cytowanie w blogosferze. Trackback ułatwia pozostawienie w komentarzach do danego artykułu informacji o nawiązaniu do niego gdzie indziej, najczęściej na innym blogu.

Kolejnym narzędziem jest tzw. blogroll, z którego nie wszyscy korzystają, aczkolwiek myślę, że jest on funkcją przydatną i ciekawą. Angielski termin blogroll oznacza listę linków do innych blogów. Autorzy często umieszczają w blogrollach linki do blogów, które cieszą się ich własnym zainteresowaniem i uwagą, inni – linkują do blogów które polecają ich własne, dzieje się to na zasadzie wzajemności. Linki z innych blogów mają duże znaczenie w określaniu wskaźnika PageRank, a tym samym pozycji bloga w wyszukiwarce Google, a jak wiadomo, wyższa pozycja w wyszukiwarce to marzenia każdego autora. Zatem: im więcej osób do nas linkuje, tym lepiej dla naszego bloga.

Warto również wspomnieć o agregatorach, które korzystają z technologii pingbacków. Wyjaśnijmy te dwa pojęcia. Publikacja nowego wpisu na blogu powoduje wysłanie tzw. pinga do serwisu agregującego, ten otrzymuje informację o wpisie. Użytkownik agregatora może przeglądać, przeszukiwać, oznaczać tagami, jak również subskrybować jako RSS treść w agregatorach. Największy tego typu serwis na świecie to Technorati. Polskie próby stworzenia agregatorów to BlogFrog oraz 10przykazan.com oraz Blogbox.com.pl.

Funkcje agregatorów pełnią też serwisy zbierające linki przesyłane przez użytkowników, takie jak Digg, a w Polsce Wykop.pl. Istnieją także wyspecjalizowane wyszukiwarki do blogów, jak Google Blog Search, w Polsce mało popularne.

W blogosferze powstają liczne programy i skrypty, które pomagają zwiększyć społeczne oddziaływanie blogów. Niektóre z nich to: przyciski ułatwiające czytelnikom dodanie linku do zakładek społecznych (np. del.icio.us), czy też serwisów takich jak Digg i Wykop.pl, skrypty pokazujące ostatnich odwiedzających, ich własne profile i blogi (oferuje je m.in. serwis MyBlogLog,) listy ostatnio odtwarzanych utworów oferuje m.in. Last.fm, listy ostatnich wiadomości z serwisów typu microblogging, takich jak Twitter i Blip.

 

Historia blogów, czyli cześć pionierom.

Podczas gdy termin blog nie funkcjonował jako taki do późnych lat 90. historia blogowania zaczyna się nieco wcześniej. Zanim „blogowanie” stało się popularne, cyfrowe społeczności przyjmowały wiele form, włączając w to Usenet, komercyjne usługi sieciowe, jak Genie, BiX i CompuServe (w swoich wczesnych latach), czy choćby listy mailingowe.

W 1990, specjalne oprogramowanie dostosowane do potrzeb tworzenia forów (np. WebEx), pozwoliło na tworzenie dyskusji z tzw. wątkami. Wątki to tematyczne powiązania pomiędzy poszczególnymi wiadomościami, umieszczone na wirtualnej tablicy.

1983–1990 (Era Pre-HTTP)

Nazwa Usenet nieodłącznie kojarzy się z pojęciem Internetu tamtych lat. Na Usenet składały się moderowane grupy dyskusyjne, które polegały na tym, że każdy piszący w takiej grupie podlegał kontroli mniejszej grupy lub pojedynczej osoby. Większość grup dyskusyjnych stanowiły moderowane fora dyskusyjne, jednak w latach 1983-84 powstał jeden wyjątek. Wyjątek o nazwie mod.ber – nazwany i zarządzany przez jednego człowieka, a był nim Brian E. Redman. Regularnie Redman umieszczał tam podsumowania interesujących postów i wątków, które znajdowały się w Usenecie i raczkującej jeszcze Sieci.

1994–2001

Dzisiejsze blogi ewoluowały z sieciowych pamiętników, w których ludzie opisywali aktualne wydarzenia z ich osobistego życia. Wśród pierwszych blogerów wymienia się takie nazwiska jak Justin Hall (który rozpoczął swoją karierę blogerską w 1994 roku, jako student Swarthmore College) lub Jerry Pournelle. Jednym z pierwszych blogów był także Wearable Wireless Webcam (1994) , który stanowił osobisty dziennik, tworzony z opisów, zdjęć i materiałów wideo, przekazywanych na żywo z przenośnego komputera i urządzenia EyeTap prosto do witryny internetowej. Była to pierwsza próba półautomatycznego blogowania.

Równolegle istniały także inne formy umieszczania wpisów online. Ważnym przykładem był dziennik prowadzony przez osobę doskonale znaną graczom – Johna Carmacka, publikowany przez  tzw. finger protocol. Niektórzy z pierwszych blogerów zaistnieli w sieci dzięki scenie Quakeowej (jak choćby Steve Gibson czy Stephen Heaslip). Wspomniany Steve Gibson został zatrudniony 8 lutego 1997 roku w Ritual Entertainment, jako pełnoetatowy blogger, co czyni go prawdopodobnie pierwszym zarabiającym na blogowaniu w sieci człowiekiem.

Ważnym etapem w rozwoju blogów było stosowanie przez witryny komercyjne zakładki „What’s New?” („Co nowego?”), gdzie publikowane były w kolejności odwrotnej do chronologicznej (czyli dokładnie tak jak na blogach) krótkie informacje związane z wydarzeniami i życiem firmy czy przedsiębiorstwa

Termin określający nowo powstałe zjawisko – blogowanie – powstał 17 grudnia 1997 roku. Wtedy to nazwa „weblog” została użyta przez Jorna Bargera. Krótka forma, funkcjonująca dzisiaj, została ukuta przez Petera Merholza, który żartobliwie użył nazwy „weblog” w formie: „we blog” na swoim blogu peterme.com na przełomie kwietnia/maja 1999 roku. Wkrótce potem Evan Williams z Pyra Labs użył określenia “blog” zarówno jako rzeczownika i czasownika, powstał również termin „blogger”, określający osobę prowadzącą blog (było to nawiązanie do produktu firmy Pyra Labs, który nazywał się właśnie Blogger).

Po powolnym starcie, popularność blogów rosła coraz szybciej. Liczba użytkowników systematycznie rosła, a popularyzację sieciowego blogowania umożliwiły internetowe narzędzia blogowe, które pojawiły się niemal równocześnie w roku 1999.

Były to m.in. Open Diary (powstały w roku 1998, jako pierwszy oferował możliwość komentowania wpisów innych autorów). Brad Fitzpatrick, znany blogger, rozpoczął prowadzenie LiveJournal w marcu 1999.

Andrew Smales stworzył Pitas.com w lipcu 1999 jako alternatywę dla tworzenia biznesowych „news page” na witrynach komercyjnych, co zaskutkowało powstaniem Diaryland we wrześniu 1999, który skupiał się bardziej na społeczności osób blogujących prywatnie.

Evan Williams i Meg Hourihan (Pyra Labs) uruchamiają serwis blogger.com w sierpniu 1999 roku (zakupiony przez Google w lutym 2003).

Wraz z rozwojem serwisów i narzędzi oferujących możliwość blogowania – blogi zdobyły oszałamiającą popularność. Również w Polsce. Pierwszym polskim serwisem internetowym umożliwiającym pisanie własnego bloga był serwis nlog.org, który zaczął swoją działalność w czerwcu 2000r. Kilka miesięcy później swoją działalność rozpoczął Blog.pl, jeden z najpopularniejszych obecnie systemów blogowych w Polsce. Dzisiaj mamy już ogrom możliwości, jeżeli chodzi o dobór własnej platformy blogowej. Zarówno na świecie, jak i na naszym polskim podwórku jest ich całe zatrzęsienie.

Dzisiaj blogują prawie wszyscy. Politycy, artyści, młodzi pisarze, znajdziemy na blogach fotografie,wideo, podcasty i wiele innych rzeczy godnych uwagi. Historia blogów była długa i zawiła, ale blogi na trwałe ukształtowały Internet jako miejsce, gdzie pisać może każdy i o wszystkim.

Kończąc, mam nadzieję, że nieco przybliżyłem Czytelnikom świat blogów i ich historię. Pozdrawiam serdecznie!

 

 

Wersja PDF do pobrania

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s